Laten we ons leiden door het sociaal normbesef van wat
de massamedia ons willen doen geloven, dan prijken terrorisme en dreigende economische
recessie boven aan het lijstje. Het zijn ook goede binnenkomers om de toon te
zetten voor een klaagzang van jewelste. Omstandigheden waar we op anticiperen
vanuit sociaal wenselijk gedrag. Dit normpantser dat onze kern omhult kaatst
alles terug en laat niets door. We gebruiken de omstandigheden en onze omgeving
om zelf maar niet aan de bal te hoeven. Zo kaatsen we door, opdat iemand anders
de bal kan verwachten en houden in onze omgevingskring alle ballen in de lucht.
De kring waartoe we behoren, de kring van de do’s en dont’s. De
kring met sociaal wenselijk gedrag, allemaal ten koste van onze eigenheid. Zo
lijken mijn levensgeluk en succes afhankelijk te zijn en bepaald te worden door
tegenvallende economische groeicijfers, aanslagen of wat er verder in krant
of op TV verschijnt. Toegegeven, het laat me echt niet allemaal koud.
Kort geleden sprak ik een bijna vijftigjarige doctorandus die jarenlang werkzaam
is geweest in het ontwikkelingswerk en het wonen en werken in verre landen op
een gegeven moment voor gezien hield. Terug in Nederland komt hij erachter dat
het vinden van een baan hem tegenvalt. Om zijn gezin draaiend te houden rijdt
hij drie dagen op een taxi, solliciteert links en rechts en doet acquisitie
voor een op buitenlandse projecten gericht clubje. Op zich bewonderenswaardig
en ogenschijnlijk niets mis mee.
Ik vertelde hem echter dat ik zijn activiteiten beschouw als de stralen van
de driepuntige ster die zijn taximotorkap sieren: ze zijn allen naar buiten
gericht en schieten alle kanten op. Terwijl het punt van samenkomst der stralen
de kern vertegenwoordigt die juist de naar binnen gerichte aandacht behoeft
waaraan hij, en velen met hem, helaas voorbijgaat. In die kern, en nergens anders,
zit onze eigenheid verscholen, onze werkelijk unieke eigenschappen die je maken
tot het individu dat je werkelijk bent. Niet schuilend onder de normenparaplu
van de (werk)kring, kerk of gemeenschap waarmee je je -veelal onbewust- identificeert.
Ten koste van je eigenheid. Ten koste van je Eigen Wijsheid.
We zijn vergeten dat we in principe vrij zijn om onze eigen keuzes te bepalen.
De beklemmende beperking van de kring waartoe we behoren weerhoudt ons vaak
om ermee voor de dag te komen. Terwijl juist in onze eigenheid de individuele
schat verborgen ligt waarmee we in staat zijn onszelf te transformeren en een
zeer persoonlijke, individuele bijdrage te leveren en zo de wereld een ander
aanzien geven. Niet als doel op zich maar als resultaat van onze veranderde
zijnstoestand.
Dan kunnen de vervormingen haat en angst, mijns inziens de belangrijkste twee
drijfveren achter het terrorisme en de gevolgen waaronder economische groeibeperking,
teruggebracht worden naar liefde en creativiteit. Dat vereist nogal wat van
ons. Niet alleen van onze leiders ver weg, maar ook dichtbij, dus van jou en
van mij!
Stap je met dit besef na lang wikken en wegen uit je beknellende kring, dan
ben je weliswaar vrij, maar sta je tijdelijk alleen. Je zult dan andere ‘alleenen’
ontmoeten die jou zijn voorgegaan.
Alle ‘alleenen’ tezamen vormen de basis tot al-één.
Veel liefde en creativiteit gewenst in het nieuwe jaar!
Martijn Sijbrandij
Heelsum, december 2001
Martijn Sijbrandij werkt als zelfstandig consultant, coach en communicatietrainer.